Feeds:
Yazılar
Yorumlar

Ardahan Hoçvan

2

 

işte 2013 yılından sonra ardahan hoçvan videolarından kulanılacak görsel 
 
ARDAHAN HOÇVAN HAKKKINDA BİLGİLER ARDAHAN HOÇVAN TARİHÇESİ 

Hoçvan bir sınır bölgesi olması itibariyle, tarih boyunca farklı halkların yerleşkesi olma özelliğini hep koruya gelmiştir. Sınırların bugünkü kadar keskin bir şekilde çizilmediği pre-modern dönemde farklı kültürlere ev sahipliği yapmış bu yüksek yerleşke aynı zamanda değişik iktidarların tahakkümüne de maruz kalmıştır. Kafkasya ile Anadolu arasında sıkışıp kalan Hoçvan ilk çağlardan günümüze Urartular, Medler, Persler, Bizans İmparatorluluğu, Gürcü ve Ermeni Krallıkları, Selçuklular, Osmanlı İmparatorluğu gibi değişik medeniyetlerin idari hâkimiyetinde kalmış ve onlardan izler barındırmıştır. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında hız kazanan milliyetçilik, ulus devlet, homojenleştirme vb. modern öğeler her yerde olduğu gibi bu küçük yerleşkede de kendini hissettirmiştir. 20. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren, Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasıyla beraber yaşatılan göçler, idari değişiklikler (Köy isimlerinin değiştirilmesi), kültürel ve ekonomik dayatmalar ile bölgenin çehresinin değiştirilmesi amaçlanmıştır. Farklı medeniyetlere ait birçok yapı, çoğu kilise olmak üzere çürümeye terk edilmiştir. Hoçvan kelimesinin etimolojik kökenine dair bu güne kadar herhangi bir inceleme yapılmamıştır. Kelime köken itibariyle Ermenice, Gürcüce ve ya Kürtçe bir kelimeden türemiş olabilir. �avan kelimesi Ermenicede şehir, köy gibi yerleşim yerleri için kullanılmaktadır. Transkafkasyada ve Doğu Anadoluda sonu avan ile biten çok sayıda yerleşim birimi vardır. Avan, Erivan, Nahçivan, bunlardan bazıları olup zaman içerisinde fonetik değişimlere uğramışlardır. Örneğin; Teryan Angela adlı Ermeni tarihçi Erivan isminin Ari-van dan türediğini, kelimenin anlamının ise Aryenlerin ülkesi olduğunu ileri sürmüştür.[1] Hoçvan kelimesinin de aynı şekilde türediği ihtimaller dâhilindedir. Fakat bu konuda kesin sınırlar çizmek mümkün değildir. Hoçvanın da içinde bulunduğu bölge antik dönemden itibaren Urartular, Medler, Persler, Ermeni ve Gürcü Krallıkları, Bizanslılar, Araplar, Kürtler, Selçuklu ve Osmanlılar tarafından idare edilmiş ve birçok kez el değiştirmiştir. Yaşanan bu idari değişiklikler, bölgenin kültürel ve ekonomik yapısının değişmesinde de etkili olmuştur. Bölgenin demografik anlamda 20. yüzyılın ortalarına kadar çok çeşitlilik göstermesi bu nedenledir. Bölgedeki idari değişikliğin çok sık olması bölgenin değişik isimlerle adlandırılmasına da neden olmuştur. Örneğin ilk çağlarda Ardahan ve Hoçvanı da içine alan bölge Ermenilerce Gugark olarak adlandırılmış, 15 yüzyıldan sonra ise Gürcülerce de Samtskhe olarak adlandırılmıştır. Hoçvana ilişkin en ayrıntılı idari ve ekonomik bilgiler Osmanlıların bölgeye yerleşmesiyle başlar. Osmanlılar, Bizanslıların yüzyıllardır Anadolu�da ve Balkanlarda kullandıkları Tımar sistemini neredeyse hiçbir değişiklik yapmadan uygulamışlardır. Osmanlının ekonomik bel kemiğini oluşturan tımarlara büyük önem verilmiş ve her tımar geliri ayrıntılı olarak kaydedilmiştir. Tımar tahrir defterlerine kaydedilen bu bilgiler bölgelerin sosyoekonomik yapısı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Bunlardan birisi de 16 yüzyıla ait Gürcistan İcmal Defteridir.[2] Bu defterde Hoçvan, Küçük Ardahan Livasına bağlı bir nahiye olarak gösterilmekte ve irili ufaklı toplam 66 köyden oluşmaktadır. Köy isimlerinin çoğu Cumhuriyet döneminde Türkçe isimlerle değiştirilmesine rağmen, bazı köyler halk arasında halen eski isimler ile kullanılmaktadır. Bazıları ise zamanla terk edilmiştir. Örneğin Tokuş ve Takyalu zamanla terk edilen köyler arasındadır.. Kürtlerin Transkafkasyaya ne zaman geldikleri tartışma konusudur. Şeddadilerin ve Hazbanilerin 11. ve 12. yüzyılda Kafkasyanın güneyi ve Doğu Anadoluda etkili oldukları bilinmektedir.[3] Ünlü tarihçi Martin Van Bruinnessen 16. yüzyılda Osmanlıların, Kafkasyayı ilhakı sonrasında Karsın kuzeyinde, daha sonraları Çıldır eyaleti olacak Samtskhe bölgesinde yer alan göçebe Kürt aşiretlerinden bahseder. Aynı şekilde Bruinessen, Lynch adlı bir gezginin 1901de kaleme aldığı kitabında Ermeni Platosundaki Kürtlerin, Çaldıran Savaşından sonra Diyarbakırdan bölgeye gönderildiklerine dikkat çeker. Fakat bu bilgi Şeref han�ın Şerefnamesinde yer almamakla beraber, 1665 yılında bölgeyi gezen seyyahlar da, Ermeni platosunda sadece Hıristiyan popülâsyondan bahseder.[4] 18. yüzyılda tımar sistemi Hoçvanda varlığını devam ettirmektedir. Osmanlı arşivlerinde bu döneme ilişkin birkaç tımar becayiş belgesi göze çarpmaktadır. Hoçvan-ı Yurdosan ve Gürizar karyelerinde inhilal olan tımarlar yeni sahiplerine verilmiştir. Bu kişiler Müslüman olup hangi etnik kökenden oldukları belirtilmemiştir. Köylüler üzerinde büyük bir yük olan tımar vergilerine karşı kimi zaman karşı çıkışlar olmuştur. 1780lerde bölgede bulunan Kürt Pirebadili aşireti ve bazı diğer Kürt aşiretleri mevcut sistemden bağımsız hareketlerinden kaynaklı Rakkaya ( Suriye ) sürülmek istenmişlerdir.[5] Osmanlı arşivlerinde bu sürgün ile ilgili belgede Pirebadilli aşireti, Badilli aşiretine bağlı bir aşiret olarak gösterilmiştir. 1878 Osmanlı Rus harbi sonrasında Osmanlı Kuzeydoğu Anadolu (Kars, Ardahan, Artvin ) hâkimiyetini kaybetmiş Çarlık Rusyası bölgede etkili bir rol oynamaya başlamıştır. Hoçvan bu dönemde Çarlık Rusyasının Kars Obslastına bağlı bir şekilde idare edilmiştir. Bu dönemle ilgili bilgilerin çoğu sözlü tarih çalışmalarına dayanmakla beraber bu dönemde gelişen olaylarla ilgili birbirinden farklı yorumlar vardır. Arif Ağa, Beyaz Bey, İzzet Bey 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında bölgede etkili şahıslardır. Bu şahıslar Kürt olmakla beraber, bölge siyasetinde feodal kaygılarla hareket etmiş, kimi zaman Osmanlı ve Rus yönetimleriyle ittifaklar kurmuşlardır. Kürtler bu dönemde bölge demografisinin büyük bir kısmını oluşturuyorlardı. Bu dönem, Hoçvan ve çevresinde Ermeni nüfusunun en fazla olduğu dönemlerden biri olup bölgede Rusyadan göçen Malakanlar da yaşamaktaydı. Beroje Malegin denilen bölge ismini yöredeki Malakan nüfusundan almıştır. Xarziyan ve Alagöz de Malakanlar azımsanmayacak bir nüfusa sahiptiler ve bölgede tarımda kullanılan teknolojinin ilerlemesine ciddi katkılarda bulunmuşlardı. Birinci paylaşım savaşı sırasında patlak veren Bolşevik Devrimi, Rusyanın savaştan çekilmesine neden olmuştur. 1918de Hoçvanı da içine alan bölge Demokratik Ermenistan Cumhuriyetine dâhil olmuş ise de önce Türkiyenin daha sonra da Sovyetlerin işgaliyle gelişen olaylar Demokratik Ermenistan Cumhuriyetinin Sovyetlere bağlanması ile son bulmuştur. Sovyetler Kars ve Ardahanı, devrim sonrası Rusyanın yeniden inşası gibi iç sorunlar nedeniyle savaşılmaksızın Türkiyeye bırakmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra . Ermenice, Rumca ve Kürtçe olan yerleşim yerlerinin isimleri Türkçe kelimelerle değiştirildi. Tüm bu yaşananlardan Hoçvan yöresi de bir o kadar etkilendi. Hoçvandaki tüm köylerde isim değişikliğine gidildi. Kora Beberek, Panik, Pangis gibi isimlerin yerini bayramoğlu Tazeköy, Taşlıdere, Tunçoluk gibi köyler aldı. Hoçvanın 22 köyü mevcuttur, köylere tarih boyunca değişik isimler verilmiştir hoçvan tarihine geçen son hadise ise 1998 yılında hoçvanın marka köyü olan Bayramoğlunda yaşandı internettin doğuşu ile birlikte ardahan ve hoçvanın adını ilk dünyaya duyuran mehmet ali arslan,a köyün adı verildi böylece köy üçüncü ismiyle hoçvan tarihinde yerini aldı Bölge de yaşayan Ermeniler daha cumhuriyet kurulmadan bölgeyi terke zorlandılar. Hoçvanda azımsanmayacak derecede var olan Malakanlar 1960larda Ermeniler gibi bölgeyi terk etmek zorunda kaldılar. Bölgedeki Hıristiyan nüfusuna ait birçok kilise çürümeye ve tahribe bırakıldı. Hoçvanda şu an ciddi bir Kürt Popülasyonu bulunuyor. Senelerdir burada yaşayan Kürtler, sadece politik anlamda değil kültürel ve ekonomik anlamda da bölgede önemli bir güç durumundalar. Dünyanın En Tanınmış Köylerinden biri olan ve Marka köy Kora olarak Tanımlanan Ardahan Kora Köyü’de Hoçvan Coğrafyasında Yer Alır 2012 Yılından önce Ardahan hoçvanda 21 köy vardı.. ancak Ardahan olmak üzere Türkiye ve dünyada bir çok yerin Tanıtımı yapan Mehmet Ali Arslan 2012 Yılında yerel halkın istekleri ve yaylakarakolu köyün bağımsız bir köy olduğunu Göz önüne alarak Yaylakarakolu köyü Hoçvan köy listesine aldı böylece hoçvan köy sayısını 22’ye çıkartmış olduGünümüzde hoçvanda 22 köy mevcuttur Bu köylere tarih boyunca birçok değişik isimler verilmiştir Köylerin eski ve Günümüzde kullanılan isimleri aşağıdaki gibidir

1 BAYRAMOĞLU+MEHMETALİARSLAN+KORA
2 HASKÖY+XAS
3 AŞAĞIKURDOĞLU+KURDOĞLİYAJERİN
4 HACIALİ+HECİALİ
5 TAZEKÖY+BEBEREG+DÖŞELİ
6 ÇALABAŞ+ÇELEBAŞİ
7 OTBİÇEN+KIMILİ
8 NEBİOĞLU+NEBİOĞLİ
9 ÖMERAĞA+OMERAGA
10 TUNCOLUK+PANİK
11 BİNBAŞAR+MURKA
12 KÖPRÜCÜK+XESKAR
13 LEHEMLİ +LÊHÊNİYA
14 DAĞCI+TİKOŞ
15 YUKARIKURDOĞLU+KURDOĞLİYAJORİN
16 TAŞLIDERE+PANGİS
17 BEŞİKTAŞ+MICUC
18 ÇAĞLAYIK+ERDEMEL
19 SAMANBEYLİ+SIXIRPET
20 GÖLGELİ+KORGELİ
21 ÇOBANLI+KÊLİK
22 YAYLAKARAKOLU

KURTEDÎROKA XOÇVANÊ
ARDAHAN HOÇVAN TARİHÇESİ ( Kürtçe )
Xoçvan ji ber ku herêmeke bersînor e bi dirêjahiya dîroka xwe bûye cî û warê gelên cihê û ev taybetmendiya xwe heta îro anîye. Hê ku sînor mîna îro bi xêzên kesîf nehatibûn diyarkirin, yanî di serdema pre-modern de ev warê bilindcî bûye dergûşa çandên cihêreng, lê di eynî wextê de rastî gelek zordestiyan hatiye. Xoçvan di navbera Qafqasya û Anatolyayê de cih digre û ji serdemên pêşîn heta îro di bin rêveberiya serwerî û desthilatdariyên wek Ûrartûyan, Medan, Persan, Bîzansiyan, mîrîtiyên Gurcî ve Ermeniyan, Selçukiyan û Osmaniyan de maye û şopên van medeniyetan îro jî di çand û kelepora xwe de dihewîne. Hin termên aîdî hişmendiya modern ên mîna neteweperwerî, dewleta neteweyî û pê ve girêdayî hewldanên homojenkirina civatan di dawiya serdema 19yan û destpêka serdema 20an de bibûn xwedî tesîreke mezin û mîna her derê li vî warê biçûk jî bandora xwe ajotine. Ji çaryeka pêşîn a sedsala 20an pê ve, piştî avabûna Komara Tirkiyê polîtîkayên koçberkirinê, zor û zextên îdarî, çandî (mîna guherandina navên gundan) û aborî li ser gelên deverê hatin ferzkirin û bi vî awayî hate xwestin ku rengê etnografîk ê herêmê biguhere. Piraniya wan dêr (kilîse) gelek avahiyên aîdî şaristaniyetên cuda, ji bo ku kavil (wêrane) bin bê serûber hatin hiştin.Derheqê rayeka etîmolojik a peyva “Xoçvan”ê de heta îro tu lêkolîn nehatine kirin. Ev peyv wek rayek dibe ku ji peyveke ermenîkî, gurcî yan jî kurdî peyda bûye. Peyva “avan” di zimanê ermeniyan de seba navên cî û warên wek gund û bajaran bi kar tê. Li Transqafqasyayê û li Rojhilata Anatolyayê pir cî û war hene ku dawiya navê wan bi “avan” diqede. Çend heb ji van Avan, Êrîvan û Nahçivan in û ew pey wext û selên dirêj rastî veguherînên fonetîk hatine. Wek nimûne, angaşta (îdîaya) dîroknasê/a ermenî yê/ya bi navê Teryan Angela ew e ku navê Êrîvan ji “Arî” û “van” pêk hatiye û maneya wê jî “welatê ariyan” e.[1] Îhtîmal heye ku peyva Xoçvan bixwe jî bi eynî teşeyî pêk hatibe. Lê nabe ku li ser vê mijarê sînorên mitleq bêne danîn.Herêma ku Xoçvan jî tê de ji dewrên kevnar pê ve ji aliye Ûrartûyan, Medan, Persan, mîrîtiyên Ermenî û Gurcî, Bîzansiyan, Ereban, Kurdan, Selçukiyan û Osmaniyan ve hatiye birêvebirin û pir caran dest guhertiye. Ev guhertinên îdarî bûne sedem da reng û rewşa aborî û çandî ya herêmê jî veguhere. Her ji ber vê sedemê ye ku rewşa demografik a herêmê heta nîveka sedsala 20an cihêrengiya xwe diparêze. Zû bi zû destguhertina îdarî ya li herêmê her wiha dibe sedem ku bi navên cuda bê binavkirin. Wek mînak, herêma ku Erdexan û Xoçvanê jî hildigire nava xwe di serdemên pêşîn de ji aliye ermeniyan ve wek Gugark, piştî sedsala 15yan jî ji aliyê gurciyan ve wek Samtskhe hatiye binavkirin.Derheqê Xoçvanê de agahiyên herî dorfireh ên îdarî û aborî piştî bicihbûna li herêmê ya Osmaniyan bi dest dikevin. Osmanî pergala timarê ya ku Bîzansiyan bi sedan sal bû li Anatolyayê û li Balkanan bi kar dianî bêyî ku qet dest lê bidin xistine meriyetê. Ji bo timaran girîngahiyeke mezin hatiye nişandan. Ew stûna sîstema aborî ya Osmaniyan bûn û lewma jî dahatinên wan bi kitkiteyî hatine tomarkirin. Ev agahî di lênûskên bi navê “timar tahrîr” de hatine tomarkirin û derheqê binesaziya civakî û aborî ya herêmê de zanyariyên girîng dihewînin. Yek ji van jî Deftera Îcmal a Gurcistanê ye û aîdî sedsala 16yan e.[2] Xoçvan, di vê lênûskê de wekî nehiyeyeke bi ser Lîvaya Erdexanê ya Biçûk tê nişandan û ji 66 gundên gir û biçûk pêk tê. Her çiqas ku di serdema komarê (K.T.) de piraniya navên gundan bi navên tirkî hatibin guherandin jî hin gund hê jî din ava gel de bi navên xwe yên berê tên bilêvkirin.Hinek ji wan jî piştî wext û zemanan hatine terikandin. Tokûş û Takyalu ji wan gundan e ku wextekê şûnde hatine terikandin.
Li ser dem û dîroka hatina kurdan bo Transqafqasyayê lihevkirinek tune ye û ev mijara gengeşiyê ye. Tê zanîn ku Şedadî û Hezbanî di sedsalên 11yan û 12yan de li başûrê Qafqasyayê û rojhilata Anatolyayê bibandor in.[3] Dîroknasê navdar Martin Van Bruinnessen behsa eşîrên kurd ên koçer ên li devera Samtskheya li bakurê Qersê dike ku ew der piştre dibe eyaleta Çildirê û bicihbûna wan a li wir bi îlhaqa Qafqasyayê ya ji aliyê Osmaniyan ve girê dide. Her wiha Bruinessen radigîhîne ku gerokekî bi navê Lynch di pirtûka xwe ya di sala 1901an de angaşt (îdîa) dike da kurdên li Platoya Ermenî piştî şerê Çaldiranê ji Amedê bo wê herêmê katine şandin. Lê ev agahî di Şerefnameya Şerefxanê Bedlîsî de piştrast nabe û her dîsa gerokên li sala 1665an li herêmê geriyane jî behs dikin ku li platoya Ermenî bi tenê nifûsa xirîstiyan hebûye.[4]

Di sedsala 18yan de pergala timarê li Xoçvanê hê hukmê xwe dajo. Di arşîvên Osmaniyan de çend belgenameyên becayîşa timarê yên derheqê wê serdemê de bala mirov dikişînin. Timarên li karyeyên Xoçvan-i Yurdosan û Gurîzar ava ne ji bo xwediyên wan ên teze hatine radestkirin.(Hoçvan-ı Yurdosan ve Gürizar karyelerinde inhilal olan tımarlar yeni sahiplerine verilmiştir.) Ev kes misilman in û nayê diyarkirin da ew ji kîjan miletî ne. Bacên timaran li ser pişta gundiyan barekî giran bû û cîbicî dijberiyên li dijî wê bacê çêbûne. Li salên 1780yî, ji ber tevgerên wan ên serbixwe yên derveyî pergala heyî xwestine eşîra Pirebadilî û hin eşîrên din ên kurd sirgûnî Rakkayê (Sûrî) bikin.[5] Di belgenameya derheqê vê sirgûnê ya di arşîva Osmaniyan de eşîra Pirebadilî wek eşîreke bi ser eşîra Badilî hatiye mêrandin.

Piştî şerê Ûrisêtya û Osmaniyan ê li salên 1877-1878an Osmaniyan li Anatolyaya Rojhilata Bakur (Qers, Erdexan û Artvîn) desthilatiya xwe winda kiriye û ji wê pê ve Çarîtiya Ûrisêtyayê dewreke bibandor ajotiye. Xoçvan di vê dema teze de wek devereke bi ser Obslasta Qersê ya Çarîtiya Ûrisêtyayê hatiye birêvebirin. Tevî ku piraniya agahiyên derheqê vê qonaxê de xwe dispêrin xebatên dîroka devkî jî li ser rûdanên ku li wê demê qewimîne şîroveyên curbicur hene. Arif Axa, Beyaz Beg û Îzzet Beg di dawiya sedsala 19yan û destpêka sedsala 20an de li herêmê şexsiyetên xweyî bandor in. Tevî ku ev kes kurd bûn, lê di siyaseta herêmê de bi xemxwariyên feodal tevgeriyane û hinek caran bi rêveberiyên Osmaniyan û Ûrisêtyayê re hevalbendî saz kirine. Di vê serdemê de kurdan beşeke mezin a demografyaya herêmê pêk dianî. Ev dem yek ji wan deman e ku li Xoçvanê û derûdora wê geljimara ermeniyan digîhîje asta herî zede û her wiha maleganên ku ji Ûrisêtyayê koçber hatibûn jî li herêmê dijîn. Cihê ku jê re Berojê Malegîn tê gotin navê xwe ji gele malegan ê li wê derê distîne. Malegan li Xarziyan û Elegezê xwedî geljimareke hêjayî behsê bûn û gelek tişt li teknolojiya çandiniyê ya li herêmê zede kiribûn û ew pêşve biribûn.

Şoreşa Bolşevîk ku di wexta Şerê Dabeşkirinê yê Yekemîn de rûda bû sedem da Ûrisêtya ji şer vekişe. Li sala 1918yan her çiqas devera ku Xoçvan jî di nav de ye tev li Komara Demokratîk a Ermenîstanê bûbe jî bûyerên ku pey dagirkirina Tirkiyeyê û piştre jî ya Sovyetan diqewimin dibin sebeb ku Komara Demokratîk a Ermenîstanê bi ser Sovyetan ve bê girêdan. Sovyetan, ji ber pirsgirêkên navxweyî yên piştî şoreşê di oxira ji nû ve avakirina Ûrisêtyayê de bêyî ku şer bikin Qers û Erdexan ji Tirkiyeyê re hiştiye.

Piştî damezrandina komarê (K.T.) navên ermenîkî, rûmkî û kurdî yên wargehan bi peyvên tirkî hatin guherandin. Devera Xoçvanê jî di eynî nîsbetê de ji van qewimînan para xwe hilda. Navên tevahiya gundên Xoçvanê hatin guherandin. Dewsa navên gundên mîna Mûrka, Kora, Bêbereg, Panîg, Pangîs navên Binbaşar, Bayramoğlu, Tazeköy, Taşlıdere û Tunçoluk danîn. 22 gundên Xoçvanê hene. Bi dirêjahiya dîrokê navên cihê cihê li van gundan hatine kirin. Bûyera dawîn a dîroka Xoçvanê jî li sala 1998an li gundê Kora qewimî. Navê Mehmet Alî Arslanê ku bi hilatina înternetê ve cara pêşîn navê Xoçvanê û Erdexanê bi dinyayê da naskirin li gundê Kora hate dayîn û bi vî awayî, vî gundî bi navê xwe yê sêyemîn ve di dîroka Xoçvanê de cihê xwe girt.
Ermeniyên ku li herêmê dijîn hê beriya damezrandina komarê, ji bo ku herêmê biterikînin rastî zextan hatin. Her wiha, malegan jî li salên 1960iyan naçar man herêmê biterikînin ku ew li Xoçvanê xwedî geljimareke mezin bûn. Gelek dêrên (kilîseyên) aîdî gelên xirîstiyan ên li herêmê bêxwedî man û bûn kavil û wêrangeh.
Îro li Xoçvanê geljimareke cîdî ya kurdan heye. Di dîroka nêzîk a Xoçvanê de bi taybet ciwanên kurd ên vê deverê bi pirsgirêkên giştî yên kurdan ve bi nîsbeteke bilind têkîldar bûne, qet sersar tervnegeriyane û gelek ji wan di rêya bidestxistina heqên neteweyî yên kurdan de jiyana xwe ji dest daye. Akîf Yılmaz yek ji wan xortan bû ku li sala 1982yan li girtîgeha Amedê di encama çalakiya rojiya mirinê de canê xwe da û di nava xortên Xoçvanê de bû sembola têkoşîna li dijî binpêkirina heqên kurdan. Kurdên ku bi salan e li vir dijîn êdî ne tenê di qada polîtîk de, lê wek çand û wek aktorên aborî jî li herêmê xwedî hêzeke girîng in. Li van demên dawîn, di serî de HOÇ FED û Koma Danasîna Xoçvanê (HOÇ KORA FED) gelek rêxistin, sazî û komele ava bûne û pirsgirêkên herêmê anîne rojevê. Ev sazî û komele ne tenê bi pirsgirêkên Xoçvanê ve lê her wisa bi daxwazên Xoçvaniyên li metropolan ve jî eleqedar dibin

1 KORA (Marka)
2 HASKÖY (Bucak)
3 AŞAĞIKURDOĞLU
4 HACIALİ
5 TAZEKÖY
6 ÇALABAŞ
7 KIMILİ
8 NEBİOĞLU
9 ÖMERAĞA
10 PANİK
11 BİNBAŞAR
12 XESKAR
13 LEHEMLİ
14 DAĞCI
15 YUKARIKURDOĞLU
16 TAŞLIDERE
17 MICUC
18 ÇAĞLAYIK
19 SAMANBEYLİ
20 KORGELİ
21 KÊLİK
22 YAYLAKARAKOLU

 

1

 

 

ARDAHAN KORA KÖYÜ / MARKA KÖY KORA 
Ardahan Kora Köyü’n TÜRKÇE KÜRTÇE ve İNGİLİZCE Yazılı TANIMI TARİHÇESİ
ARDAHAN KORA KÖYÜ – Köyün Tarihçesi
Köy ardahan merkez hoçvan bölgesindedir köyün ilk ve orjinal ismi kora’dır
ancak sonradan köye 2 tane daha isim verilmiştir bunlardan biri mehmetaliarslan diğeride bayramoğlu’dur köy tarihinde 3 isimle tanımlanıyor
Ardahan Hoçvan kora köyü bir sınır bölgesi olmasından mütevellit birçok kültüre ev sahipliği Yaptı – Urartular Medler Persler Bizanslılar Gürcüler Osmanlılar Ve üzerinde yaşayan her kültürün izlerini barındırmaktadır. Bölgede yaşanan bu el değiştirmeler bölgenin kültürel ve ekonomik yapısının değişmesinde etkin rol oynamıştır bölgenin uzun yıllar Rus işgalinden kalmasından dolayı kora köyüde nasibini almıştır bölgede ve köyde o günlere ait izlere de rastlanmak mümkün Köyde ve bölgede Ermenilerden kalma harabeler varsa da harabeler hakkında yeterli bilgi yoktur.koranın da içinde bulunduğu bölge antik Döneminden itibaren Urartular Medler Persler Ermeni Gürcü Krallıkları Bizanslılar Araplar Kürtler Selçuklu ve Osmanlılar tarafından idare edilmiş ve birçok kez el değiştirmiştir Kora kelimesinin etimolojik kökenine dair bu güne kadar herhangi bir inceleme yapılmamıştır. Kelime köken itibariyle osmanlıca veya Kürtçe bir kelimeden türemiş olabilir dünya genelinde kora kelimesinin bir köy isminden ziyade farklı farklı karşılığı ve anlamlarıda mevcuttur Tarım ve Hayvancılık bu bölge insanı için önemli geçim kaynağıdır. Köy ardahanın Merkezine uzaklığı 42 km dir köye komşu olan köyler – hasköy xas- nebioğlu – binbaşar murka – lehimli – tunçoluk panik – yaylakarakolu – ömerağa ve hacıali köyü’dür koraköyü 1998 yılında internet aracılığıyla dünyanın en tanınmış ve meşhur köylerinden biri haline geldi ve marka köy olarak tanımlandı ardahan ve doğuda bütün köyler birbirine benzer birbirlerinden fazlada farklılıkları yok gibi kora köyü tanınmışlığından dolayı ve onlarca yıl sürekli gündemde olduğu için markaköy olarak tanımlanıyor Dünya Genelinde bir çok yer ve şahıs olmak üzere aynı zamanda ardahan kars ve ığdırın bütün ilçe ve köylerinide ilk internette yayınlıyan ve tanıtan mehmet ali arslan uzun yıllar internet medyası ve diğer medya araçlarında korayı sürekli gündemde tutuğundan dolayı köy marka haline gelmiştir yörenin iklimi nedeniyle kora köyüde soğuk bir iklime sahiptir
***********************************
KÜRTÇE
DANASÎN Û KURTEDÎROKA GUNDÊ ME
GUNDÊ ME SER Bİ BAJARÊ ERDEXANÊ YE. GUNDÊN KU CîNARÊN ME NE EV IN: XAS, NEBÎOXLÎ, HECELIYA, MURKA, LÊHÊNYA, PANÎK Û OMERAXA. NAVÊ PÊŞÎN Ê GUNDÊ ME “KORA” YE Û BI KURDÎ YE. PIŞTÎ AVABÛNA KOMARA TİRKIYÊ, DI SALÊN 1940AN DE NAVÊ “BAYRAMOĞLU” LI GUNDÊ ME KIRINE.
BAYRAMOĞLU NAVÊ GUNDÊ ME YÊ FERMî YE.
Û LI SALA 1998AN, PIŞTÎ ŞOREŞA ÎNTERNETÊ GUNDÊ ME GIHÎŞTIYE NAVÊ XWE YÊ SÊYEMÎN.
GUNDÊ ME NAVÊ XWE YÊ SÊYEMÎN Jİ GUNDIYÊ ME MEHMET ALÎ ARSLAN GIRTIYE KU WÎ NAVÊ GUNDÊ ME DEMEKE DIRÊJ DI ROJEVA DINÊ DE HIŞTIYE, BI DINÊ DAYE NASKIRIN Û EW QEDIRBILIND KIRIYE.
ŞÊNIYÊ GUNDÊ ME Û YÊ HERÊMA XOÇVANÊ NAVÊ MEHMET ALÎ ARSLAN LI GUNDÊ ME KIRIYE.
KOMA KU BI NAVÊ MEHMET ALÎ ARSLAN AVA BÛYE Û NAVÊ GUNDÊ ME KIRIYE MARKA LI SALA 2011YAN PÊNGAVEKE DIN AVÊTIYE Û JI BO KU GUNDÊ ME BIBE ŞAREDARÎ AN JÎ NAVÇE DEST BI KAMPANYAYAN KIRIYE
************************************
İNGİLİZCE-ENGLISH
The village is located in Hocvan Center Ardahan,the first and original name of the village is Kora
but later two more name given to the village, one of is Mehmetaliarslan and other one is Bayramoglu .The village identified by name in the history 3 different names.
Ardahan Hoçvan Kora village is a border region of Urartians of hosted many culture-Medes Persians, Byzantines, Ottomans And Georgians living on every culture marks. The region’s cultural and economic structure of the region time this hand replacements have played an active role in the region for many years due to its share of the Russian invasion in Kora Village has been in the region and villages remain in those days belong to the Armenians in the region also marks the ruins of the village and if possible the ruins there is sufficient information about the area in ancient Times from the Urartu and Medes Persians, Kurds, Arabs, Byzantines, Seljuk and Ottoman Turks of Armenian Georgian Kingdoms run by.
Kora Village has become one of the most popular and famous in the world, and all the villages in the East Village has been described as a brand of Ardahan and there doesn’t seem to be too similar to each other from each other due to differences in the Village of the Kora and is constantly on the agenda for decades to many places across the globe and brand village is defined as the person at the same time, including Ardahan, Kars, and Mehmet Ali Arslan Yayınları on the internet media and other media tools for many years the agenda due to the climate of the region, the village has become a brand name Kora Village has a very cold climate
Brand village kora famous village kora Marka Köy Kora – Ardahan kora köyü

ardahan

HOÇ-KORA-FED DUYURU YAPTI OLDUĞU GİBİ YAYINLIYORUZ
İŞLEM BAŞARIYLA SONUÇLANMIŞTIR
ARDAHANA HAVA ALANI İSTİYORUZ ADLI KAMPANYAMIZI BİTİRİYORUZ (MARKA KÖY KORA) SİTELERİ ÜYE OLDUĞUMUZ SİTE SAYFA VE BLOGLARIMIZ NORMAL YAYINLARINA DEVAM EDECEKLER.

PEKİ İŞLEM NASIL BAŞARIYLA TAMAMLANDI?
Daha önceleri Biz Ardahan Kora Köyü Adminleri ve Ardahanlı Hemşehrilerimiz Tarafında Ara Sıra Dile Getirilen Ardahanda Hava Alanı Yapılsın isteklerimiz Hep sonuçsuz kalmıştır bizde yılardır yazıyoruz çiziyoruz lakin bir sonuç alamadık sesimizi duyuramadık en sonunda kampanya Yapmaya Karar Verdik Yaptığımız Kampanya Büyük ses Getirdi Bu Konuda Bize Teknik Destek Sağlıyan Sayın: MEHMET ALİ ARSLAN’a OLmak Üzere Tüm Duyarlı Hemşehrilerimize Teşekkür Ediyoruz Ayrıca Kars ve ığdırlı Hemşehrilerimizde Kampanyamıza Destek Vererek Bizi Mutlu Etmişlerdir Kendilerine Teşekkürlerimizi iletiyoruz.. Kampanyamıza Valiliğimiz Belediyemiz Stk Siyasi Parti Yazar Vekil Üniversitemiz olmak Üzere Herkes Tarafından Desteklenmiştir…Ardahanlı Hava Alanı istiyor Top Devletimizde.. Başka Bir Kampanyada Buluşmak Üzere..   NOT: Başlatığımız Kampanya Her Ne Kadar Bitmiş olsada Bazı Dernek Kişi ve Kurumlarımız Ardahan Havaalanı için  Çalışmalarına devam edecekler... ARDAHAN KORA KÖYÜ – Admins

CİVCİV ÇIKACAK KUŞ ÇIKACAK DERKEN

cats

İŞTE HOÇFED’İN ROJAVA MESAJI

YANIBAŞIMIZDA BİR YILI AŞKINDIR SÜREGELEN SURİYEDEKİ İÇ SAVAŞTA, DİKTATÖR ESAT ORDUSU İLE ÖSO ADI ALTINDA KİMİ ! DEVLERLER TARAFINDAN YAPILANDIRILAN  EL KAİDE  TERÖR ÖRGÜTÜ BAĞLANTILI ÇETELER TARAFINDAN SAYILARI YÜZBİNLERDE İFADESİNİ  BULAN SİVİL  İNSANIN ÖLÜMÜNE NEDEN OLMUŞTUR.

DİKKAT EDİLİRSE BU SÜREÇTE SAVAŞA HİÇ BULAŞMAMIŞ KÜRTLER ,SADECE KENDİ GÜVENLİĞİNİ VE KORUMASINI SAĞLAMAKLA GÖREVLENDİRİLMİŞ VE  ÖZ SAVUNMA DEDİKLERİ GENÇLERİNİN KORUDUĞU BÖLGE  YANİ “ROJAVA”  SURİYE’nin EN SAKİN VE GÜVENLİKLİ BÖLGESİ DURUMUNDAYDI. NE ZAMANKİ ROJAVA KÜRDİSTANI ,GÜNEY KÜRDİSTANI PARALELİNDE  ORTADOĞUNUN PARLAYAN YILDIZI OLMA YOLUNDA GELİŞME GÖSTERİNCE ,BU DURUMDAN RAHATSIZLIK DUYAN ÇETELER YÖN DEĞİŞTİRİP SİVİL KÜRT HALKINA SALDIRMAYA BAŞLADILAR.”HEMDE  İSLAMİYET  ADINA HAREKET ETTİKLERİNİ” SÖYLEYEN ÇETELER BU VAHŞETİ RAMAZAN AYINDA YAPIYORLAR.

VE KÜRTLER BİR KEZ DAHA KATLEDİLMEYE BAŞLANDILAR,AJANSLARA BEDENLERİ PARÇALANMIŞ KÜRT BEBELERİNİN FOTOĞRAFLARI DÜŞMEYE BAŞLADI.

MANZARA YABANCI DEĞİL; TIPKI HALEPÇE GİBİ,KAMIŞLO GİBİ,DERSİM GİBİ VE TIPKI ROBOSKİ GİBİ.

ŞU ANDA İSE KOBANİDE,QLEBANDA VE TIL EBYADE DEVAM EDİYOR.

TÜRKİYE’DEKİ KÜRTLER SURİYE’DEKİ KARDEŞLERİNE GIDA VE İLAÇ YARDIMI TOPLAMIŞ,ONLARA ULAŞTIRMAK İÇİN DE KIZILAY YETKİLİLERİNE TESLİM ETMİŞLER,ANCAK BİR HAFTADIR TÜRKİYE SINIRDAN GEÇMESİNE İZİN VERMİYOR.İLAÇLAR VE GIDALAR BOZULMAYA YÜZ TUTMUŞ.

OYSAKİ ÇETELER TÜRKİYE SINIRINDAN ELİNİ KOLUNU SALLAYARAK GİRİP ÇIKIYORLAR,SİLAH GETİRİP GÖTÜRÜYORLAR,BURALARDAKİ TOPLANTILARDA KÜRTLERİN KATLİAM PLANLARINI YAPIYORLAR.

NE ACIDIR Kİ ROJAVA KÜRTLERİNİN İLAÇ V EGIDA YARDIMI ALABİLECEKLERİ TEK SINIR KAPISI OLAN GÜNEY KÜRDİSTAN İLE ARALARINDAKİ SÊMALKA  SINIR KAPISININ  ÇOK ACİLEN ÇILMASIDIR.

SAYIN BARZANİ’YE ÇAĞRIMIZDIR,HANİ BU SON ZAMANLARDA HEP DERSİN YA ARTIK KİMSE KÜRTLER ARASINDA “BRAKUJİ” YAŞATMAYACAKTIR. PEKİ SİZİN SÊMALKA SINIR KAPISINI AÇMAMANIZ KATLİAMA ONAY VERMEK DEĞİLMİDİR, BRAKUJİ DEĞİLMİDİR?

SAYIN BAŞBAKAN,MISIR KATLİAMINI KINARKEN ALTINI ÇİZDİĞİNİZ CÜMLE  “BU MÜBAREK RAMAZAN AYINDA ORADAKİ MÜSLÜMAN KARDEŞLERİMİZ KATLEDİLİYOR…”  PEKİ YANIBAŞINIZDAKİ KÜRTLER MÜSLÜMAN KARDEŞLERİNİZ DEĞİLMİ? HEMDE  TÜRKİYENİN HİMAYE ETTİĞİ ÇETELER TARAFINDAN.

SAYIN BAŞBAKAN GEÇEN HAFTA ŞIRNAK’TA YAPTIĞINIZ KONUŞMADA DEFALARCA BENİM KÜRT KARDEŞLERİM İFADESİNİ KULLANDINIZ.BİZİM DE ÇOK HOŞUMUZA GİTMİŞTİ.

PEKİ BU NASIL KARDEŞLİK HUKUKU  Kİ  ROJAVA  MÜSLİMAN KÜRTLERİNE ULAŞTIRILMAK ÜZERE KIZILAYA TESLİM EDİLMİŞ İLAÇ VE GIDALARIN GEÇİŞİNE İZİN VERİLMİYOR,BU MÜBAREK RAMAZAN AYINDA.KALDI Kİ İSLAM HUKUKUDA BUNA CEVAZ VERMİYOR.

SAYIN BAŞBAKAN,SİZİN KONTROLÜNÜZDE BU ÜLKEDE BİR BARIŞ SÜRECİ DEVAM EDERKEN TEKRARLA AĞZINIZDAN HİÇ DÜŞÜRMEDİĞİNİZ  “HASSASİYET”  KELİMESİNİN BURADA YERİ YOKMUDUR,YA DA GEÇERLİ DEĞİLMİDİR?

UNUTMAYIN Kİ KÜRTLERİNDE  HASSASİYETİ VAR.VE BİR ŞEY DAHA KÜRTLER ÇOKTA SAMİMİDİRLER       DÜN OLDUĞU GİBİ ,BUGÜN DE…!

KATLİAM KÜRT HALKININ KADERİ DEĞİLDİR,

ŞERÊ QIRÊJ Ê LI SÛRIYÊ DIDOME

BERXWEDANA ROJEVA GELEK GRİNGE, EM  JÎ ALÎ KÂRİ WAN DİKIN

SERÊKANİYÊ-KOBANÊ-TIL EBYADÊ  Û QLEBANE ŞERMEZAR DİKIN.

 

HASAN Tik Yazdı HOÇFED’DE  YARGISIZ İNFAZ 

cats

Lehimli köyü derneginin düzenlemiş olduğu iftar yemeğine katılan uzun zamandır bir araya gelerek kaynaşma sağlayamayan dernek yönetimi ve köylülerinde katılımı ile merkezi istanbul esenlerde bulunan dernek binasında yapıldı yemek sonrası çay içerek sohbet eden köylüler ve yönetimin arasında eski baskanlardan EkremTekçe, hoçfed yönetim kurulu üyesi Turgay Zorba,eski üye Yavuz Tik ve mevcut geçici başkan ErolZorba konuşma yaparak derneğin şuanki durumu ve geleceği hakkında fikir alış verişinde bulundular.  ancak gündeme oturan en önemli konu ise yaklaşık on gün önce habersiz bir şekilde hoçfed’deki görevine son verilen Yavuz Tik oldu mevcut durum hakkında bilgi veren yavuz tik şunları söyledi : geçtiğimiz günlerde hoçfed tarafından düzenlenen iftar programı olduğunu öğrendim ancak kurulda üye olmama rağmen davet edilmedim ve ertesi gün federasyondaki görevime son verildiğini gazeteden öğrendim bu durum beni derinden yaralamıştır.. her hangi bir bilgi verilmeden ve ani bir şekilde alınan bu kararın altında ne yatmaktadır dedi ve ardından söz hakkı alan eski Başkanlardan Ekrem Tekçe ise sözlerine şöyle devam etti başkanlık görevimi yonettigim zamanlarda Hamdolsun  başarılı ve güzel işlere  imza attık onurumuzla şerefimizle görevimizi tamamladık ancak son zamanlarda lehimli köyüne yakışmayacak olaylar cereyan etmiştir ben köyümü ve hemşerilerimi seviyorum bu nedenle buradayım lehimli köyü hoçvanın 22 köyü arasında gözde örnek bir köydür Yavuz’un federasyondan ihraç kararını duyduğumda çok üzüldüm bu kendisine yapılmış büyük bir haksızlıktır yavuz kardeşimiz lehimli köyünü çok güzel bir şekilde temsil etmiştir kendisi çalışkan ve dürüst bir insandır hoçfedi almış olduğu bu karardan dolayı kınıyoruz ve kendisine başlatmış olduğu bu mücadelede sonuna kadar yanında olduğumuzu belirtmek isterim diyerek sözlerini bitirdi..

Hasan Tik

Ardahan hoçvan Ömerağaköyü Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Şehitleri Anmak ve Rojavadaki vahşeti lanetlemek için Mevlüt okutup iftar yemeği verdi

Okunan Mesajda Rojavada Kürt Halkına uygulanan Vahşet ve Katliam kınanarak alkışlarla protesto edildi…Şehitler için Hazırlanan metin okunduğu zaman köy ahalisinde duygusal anlar yaşandı…

Davet edilen kurumlar ise BDP İl ve Esenyurt ilçe yönetimleri davet edilmişti ve O kurumlarda katılım sağladılar…Köy ahalisinin katılımı yoğunluktaydı

(hoçvan haber gazetesi)

hoç

Önüne geçilemez hırsızlıklara kim dur diyecek?

Geçtiğimiz günlerde bir evden on dokuz tosunun çalınması tüm Hoçvanlıları üzdü. Ardahan Hoçvanlı hemşerilerimizin bu üzüntüsünü dile getirmeden edemeyeceğim.

Kimse el atmazsa ilerleyen zamanlarda kan davasına kadar gidebilir

Kamuoyunun bu konuya duyarlılık göstermesi gerekmektedir. Yöremizde geçimini hayvancılık ile sağlayan hemşerilerimizin bu mağduriyeti küçümsenecek boyutta değil. Bu gidişata resmi kurumlar, STK’lar ve bölgenin önde gelen isimleri el atmazsa ilerleyen zamanlarda kan davasına kadar gidebilir. Biz yöre halkımızın bir adım öne gitmesi için çaba gösteriyorken geri adım atılmasına neden olacak durumların ortadan kaldırılması gerekir.

Komşu komşuya zarar verir mi?

Kurban Bayramı yaklaşırken hayvancılık ile geçinen hemşerilerimizin yılın en iyi para kazandıkları bir dönemde böylesi hırsızlıkların gerçekleşmesi hepimiz için üzücü. Ardahan Hoçvan’da hemen herkes birbirinin akrabası sayılır. Bu akrabalığa rağmen gerçekleşen talihsiz olay nedeniyle tüm hemşerilerimi duyarlılığa davet ediyorum. Bölge basının da bu konuyla ilgilenmeye davet ediyorum. Elbette ki muhtarlara büyük görev düşüyor. Köy toplantıları düzenlenip bu gibi üzücü olayların son bulması için kararlar alınması gerek. Geleceğe eğitimli ve kendini geliştirmiş gençlerle ilerlemek varken bu kadar ilkel bir davranışın önüne geçilememesi bölgenin birikim ve etkinliğine yakışmamaktadır.

Ardahan Valisini göreve davet ediyoruz

Ardahan Valisi Sayın Seyfettin Azizoğlu’nu bu ve benzeri konularda oradaki güvenlik birimlerini harekete geçirmeye davet ediyorum. Sayın Valimizin bölge için ciddi bir sıkıntıyı çözmek, olmazsa olmaz görevlerinden.

Hoçvan yurtsever bir kimliğe sahip

Hoçvan, bölge için önemli bir yere sahip. Hoçvan halkı bu konuyu kendi içerisinde çözebilecek bir birikimi vardır. Ancak bu olayları bölge halkına yaptırarak bölgedeki etkinliği kırmanın hesabını yapanlar olabilir. Yurtsever bir kimliğe sahip olan bir bölgenin böyle kişilikleri kendi bünyesinde barındırmaması gerekiyor.  Bu nahoş olayın çözüme kavuşmaması, bölgeye kan, kin, nefret tohumları ekmekten başka bir şey yapmaz.

(alternatif doğuş)

 

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.